الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
270
تفسير مجمع البيان (فارسى)
است . حسن و ابى العاليه و عطاء بن ابى رياح گويد : همزه آن است كه پيش روى عيبجويى مىكند و طعنه مىزند ، و لمزه آنست كه در پشت سر غيبت مىكند . ابن زيد گويد : همزه آن كسى است كه مردم را با دستش مىزند و اذيّت مىكند ، و لمزه آنست كه با زبان و چشمش چشمك زدن و اشاره مىكند . ( الَّذِي جَمَعَ مالًا وَ عَدَّدَهُ ) آنكه جمع مال نموده و ميشمرد ، فراء گويد يعنى آن را حساب مىكند ( اگر عدديست به شمردن و اگر مكيال است به كيل كردن و اگر از موزونات است به وزن نمودن ) . زجاج گويد : آن را براى روزگارها ميشمرد ، پس از عدّه و آماده كردن مىباشد ، گفته مىشود ، اعددت الشيء و عددته آن گاه كه آن را نگهدارد و امساك كند . جبائى گويد : جمع كرد و گرد آورد مالى را از غير حلال و حق آن را هم ندارد و آن را ذخيره كرد براى سختىهاى روزگارش . مقاتل گويد : اين آيات در باره وليد بن مغيره نازل شده كه از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله غيبت ميكرد و رو در رو به آن حضرت طعنه ميزد . كلبى گويد اين آيات در باره اخنس بن شريق ثقفى كه چشمك بمردم زده و از ايشان غيبت ميكرد نازل شده است ، سپس خداوند سبحان آرزوى دراز او را ياد كرده و فرمود : ( يَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَهُ ) يعنى گمان مىكند كه مالى را كه جمع كرده او را در دنيا ابديّت دهد و از مرگ باز دارد ، پس اخلده به معناى يخلده